"Każdy ma swoją ma swoją "najściślejszą ojczyznę" okolice, gdzie zna każdą piędź ziemi i gdzie jeszcze daleko za horyzontem ciągnie się znajomy widok. Każdy hołbi ten swój zakątek chociaż jedni rejestrują go zaledwie w pamięci, a inni starają się go dogłębnie poznać... "

           Słowik aktualnie dzielnica Kielc. W latach trzydziestych naszego stulecia kurort letniskowo-wypoczynkowy nazywany mała krynicą Kielecczy­zny skupiał przeważnie zamożnych mieszkańców Kielc. Nad bliską okolicą Kielc, lesistym łańcuchem Dymińskich Gór bardzo pociągającym stał się odcinek przez który przedziera się rzeka Bobrza, tworząc przełom między szczytem Biesaka i Słowika. Niewysokie to szczyty, wschodni Biesak mierzy 380 m, zachodni Słowik 400 m. ale, że poziom rzeczny liczy tylko 235 m więc brama ma około 150 m głębokości. Szerokość przełomowej doliny wynosi około 400 m. Rzeka wcina się w jej dno bliżej szczytu Słowika, a od strony Bie­saka namuliła w praczasach kilka różnych wysokości piaszczystych w tym terenie.

Historia Słowika

           Przy głównym trakcie, dobrze utrzymanym, wiodącym z Warsza­wy do Krakowa 8 km od Kielc, leży miejscowość Słowik. Geneza nazwy tej miejscowości jest różna. Jeden z kronikarzy kieleckich informuje nas, że od dawnych czasów istnieje tu stary młyn na Markowiźnie, który zwał się Słowikiem. Inni wywodzą nazwę od ptaszków słowików, które licznie gnieżdżą się w krzakach leśnych  i z wiosną urządzają tu przemiłe dla uszu koncerty.

           Więcej szczegółów powiedzieć można o nazwie rzeki Bobrzy, czyli Trupieńcu. Rodowód Bobrzy wywodzi się prawdopodobnie od żyjących tam w rzece niegdyś bobrów, a uprzednia nazwa Trupieniec znana już była w r.1613. Pochodzi prawdopodobnie od rycerstwa potopionego w rzece podczas prowadzonych tu wojen.

           Istniała też obok góry diabelskiej, zwaną Biesak jakaś karczma, w której ponoć straszyło. Czy w karczmie straszyło - trudno powiedzieć - ale na Biesaku upiory i wiedźmy jakieś istniały, a mówili o tym starzy ludzie w swoich legendach. Karczma ta istniała już przed rokiem 1830, kiedy to przechodził tędy trakt handlowy: Kielce- Małogoszcz, z którego wyjeżdżało się na krakowsko-warszawską szosę. Bogaci panowie przejeżdżając z Warszawy do Krakowa za­trzymywali się na Biesaku, gdzie i ludowej muzyczki można było posłuchać i najeść się do syta.

           Przed pierwszą wojną światową przebywało tu wielu Kielczan i oficerów wojska rosyjskiego stacjonowanego w mieście Kielcach. Kiedy rozpoczęto budowę kolei dęblińskiej po 1863 roku Biesak zo­stał zniesiony, gdyż zmieniono bieg koryta rzeki. Pozostały po niej istniejące jeszcze do niedawna słupy na rzece. Z pewnością, kiedy przeprowadzono tędy szlak kolei dęblińskiej, Słowik jeszcze bardziej zaciekawił swym uroczym położeniem mieszkańców Kielc i całej okolicy.

W niedługim czasie, na zarządzenie naczelnika dyrekcji kolejowej zbudowano tutaj przystanek kolejowy.

Projekt budowy przystanku kolejowego wyłonił się wśród cieka­wych okoliczności. Roboty przy nowej linii kolejowej przyjechał zlu­strować naczelnik dyrekcji, który wraz ze swymi urzędnikami został zaproszony przez lekarza kolejowego dra Piątkowskiego na obiad w swej willi na Zalesiu obok Słowika. Po sutym obiedzie naczelnik zapytał doktora Piątkowskiego czy zadowolony jest ze swej pracy i miłego letniska. Tak, odpowiedział Pan Piątkowski, bo i powietrze dobre, rzeka blisko i las żywiczny. Cierpią jednak tutejsi ludzie i wy­cieczkowicze, a to z tego powodu, że nie ma przystanku kolejowego. Za kilka dni wyszło z dyrekcji nowe zarządzenie, a w rozkładzie jaz­dy znalazł miejsce nowy przystanek „Słowik". Cieszył się też dr Piątkowski specjalnym przywilejem, gdyż mógł zatrzymywać na Słowiku nawet pociąg kurierski jeżeli wymagały tego potrzeby służbowe i nagłe wypadki kolejowe.

Upłynęło kilkanaście lat, aż wybuchła pierwsza wojna światowa. Mała stacyjka w Słowiku uległa pożarowi.

Po roku 1918 znalazło się kilku zainteresowanych kolejarzy z Kielc i Słowika, którzy wyszukali w Spalę wielką werandę, jeszcze z dawnych czasów, stojącą bez użytku obok dawnego pałacu carskie­go w lesie. Przywieźli ją kolejarze do Kielc gdzie postawili obok dworca, a część jej zabrali na Słowik i wybudowali przystanek ko­lejowy. Od tego czasu Słowik posiadał nową stację, choć nie wielką, ale historyczną. W 1986 r. budynek ten rozebrano i wywieziono ze Słowika.

W latach międzywojennych w Słowiku przybywa coraz więcej większych willi i domków. Byli tacy, co się na stałe tu przenieśli Łrzystając z dobrodziejstw przyrody. Byli i tacy, którzy wynajmowali sobie pokoje w Słowiku, Zalesiu, Zagrodach i Zgórsku na czas sezonu letniego. Po obu stronach linii kolejowej poczęły rosnąć jak |na drożdżach kolorowe rezydencje Kielczan i nie tylko Kielczan.

Naprzeciwko stacji stawia piękną piętrową murowaną willę inżynier dr Zenobiusz Klębowski, profesor Politechniki Warszawskiej. Solidną drewnianą willę buduje obok Pan Mieczysław Piołun- Noyszewski wicedyrektor Banku Spółek Zarobkowych z Kielc. W sąsie­dztwie stawia murowany dom Pan Chojnowski, felczer kolejowy W dużym ogrodzie na skraju lasu buduje dom Pan Wawrzykowski pracownik Izby Skarbowej w Kielcach. Obok willi Prof. Klębowskiego stawia domek Pan Jan Łęski właściciel drukarni w Kielcach. W pobliżu Pana Wawrzykowskiego wznosi willę Ksiądz szambelan Antoni Żrałek z myślą przekazania jej na rezydencję przyszłego du­szpasterza, który w odpowiednim czasie będzie tu urzędował i stale mieszkał. Obok domku Pana Leskiego przebudowuje willę Pan Lu­cjan Kotowski, znany wszystkim i solidny kupiec z Kielc. Od południowo-wschodniej strony kościółka budują domy: Pan inżynier Ste­fan Wodnicki, Pan Wiansztas, technik dentystyczny z Kielc, Pan Rutkowskij kolejarz. Blisko mostu, przy rzece Bobrzy, stawia willę sędzia Walewski z Sosnowca. Dalej kierownik szkoły podstawowej w Sło­wiku. Oprócz wymienionych wyżej buduje się na rozparcelowanych działkach przez Prof. Klebowskiego: Pan Józef Milewski z Izby Rze­mieślniczej w Kielcach, Pan Zubek rencista.

Wprawdzie Słowik nie zatracił charakteru wioski, począł się jed­nak częściowo europeizować.

Dla mieszkańców Słowika, Zagród, Zalesia, Zgórska, nie mówiąc już o Sitkówce i Trzciankach, za daleko było chodzić do kościoła parafialnego w Białogonie, Chęcinach i Brzezinach. Słowik stanął przed problemem budowy własnego   kościoła.

Przy wydatnej pracy społeczeństwa kieleckiego i miejscowej ludności ks. Żrałek doprowadził projekt ten do rzeczywistości. Pośród młodego lasku wyrosła na niewielkim wzgórku strzelista wieżyczka kościoła. Jak twierdzą Kielczanie i goście z innych miejscowości kościółek na Słowiku jest najmilszą świątynią tych okolic. (chcesz wiedzieć więcej kliknij)

W każdą niedzielę i święta założyciel i opiekun kościółka do 1970 roku odprawiał tu mszę św., a dość duża kaplica nie była w stanie pomieścić wszystkich wiernych, którzy tu przychodzą czy przyjeżdżają pociągami z różnych osiedli.

W jednej linii z rozwojem Słowika odbywa się rozwój sąsiednich wiosek: Zagród, Zalesia i Zgórska. Dziś łączy się to wszystko w jedną całość z Markowizną i odległą o 2 kilometry Sitkówką i Trzciankami.

W końcu 1958 roku Rząd pRL zainteresował się tere­nami w pobliżu Słowika, które posiadają od dawna przebogate złoża kamienia- wapienia dewońskiego i jurajskiego, których eksploatacja była mało wydajna. W czasie pierwszej wojny światowej i jeszcze jakiś czas po wojnie pracowało w Sitkówce wielu włoskich jeńców wojennych.

           Jedną z największych inwestycji w dziale budowla­nym w tych latach była budowa wielkiego kombinatu cementowo-

wapienniczego w Nowinach w rejonie Sitkówki. Kosztem 1 miliarda zł. wybudowano wielkie zakłady zdolne produkować rocznie 500 000 ton cementu portland i 265 000 ton wapna palonego. Zakład ten zatrudniał przeszło 1000 osób, a jego budowa (przez kilka lat dała zatrudnienie setkom ludzi tego biednego rejonu. Wyrosły też liczne bloki mieszkalne i hotele dla robotników oraz inne punkty użyteczności publicznej. 

Historia powstania osiedla mieszkaniowego domków jednorodzinnych w Słowiku

           W 1964 roku do 1975 posiadłość ziemska dr. nauk medycznych Piątkows-kiego wieloletniego lekarza kolejowego w Kielcach, staraniem córki Pani Bukowińskiej, została rozpar-celowana na działki bu­dowlane. Podziału doko-nał inż. geodeta Wilk. Wydzielone działki zostały szybko wykupione i na ich miejscach budowano domy wzdłuż drogi - obecnej ulicy Zalesię. Na podkreślenie zasługuje fakt przekazania przez Panią Bukowińską bezpłatnie dwóch działek na cele społeczne z życzeniem przeznaczenia ich na tzw. zieleńce Działki przekazano rejentalnie z zapisem określonego celu. Aktualnie stanowią niezagospodarowany i nieutwardzony ciąg pieszy dla powstałego osiedla. W ciągu pieszym w roku 1970 została wybudowana kładka na rzece Bobrzy z elementów strunobetonowych pochodzących z Sibetu w Sitkówce. Budowlę wykonano staraniem mieszkańców powstałego osiedla. Projekt realizacyjny i lokalizacje wykonał inż. Stanisław Kędzior wraz z wykonaniem montażu konstrukcyjnego. Duże zaangażowanie osobiste w wykonaniu prac instalacyjnych kładki, nieodpłatnie wykonał Pan Pomijan. Prace dźwigowe wykonał Pan Marian Ostrowski z Białogonu pracownik Przedsiębiorstwa Geologicznego, za zgodą dyrektora Zbigniewa Cygana. W czasie ostatniego remontu kapitalnego w Słowiku linii energetycznej niskiego napięcia w ciągu pieszym wybudowano słup energetyczny, tarasując przejście, nie patrząc na uwagi mieszkańców nawet publikowane w środkach masowego przekazu między innymi „Słowie Ludu". Gdy przyjdzie czas modernizacji ciągu komunikacyjnego w tym osiedlu będą komplikacje z naprawieniem bezmyślnego działania projektanta i wykonawców tej inwestycji.

           Przed wojną w 1933 roku na wzgórzu leśnym w Słowiku została wybudowana przez Józefa Sitka willa letniskowa „Zalesianka". Pensjonat „Zalesianka" do wybuchu II wojny światowej gościł letników ze Śląska i różnych okolic Polski. Honorowymi gośćmi „Zalesianki" byli:

Prezydent miasta Kielc - Artwiński,

Dyr. Wodociągów i Kan. z Kielc.

           W okresie okupacji hitlerowskiej Pensjonat „Zalesianka", został zasiedlony przez kompanię Niemców z formacji ochrony lasów. Niemcy posiadali na wyposażeniu między innymi cztery samochody w tym jeden osobowy oraz dwa konie pociągowe. Po wyzwoleniu „Zalesianka" została zasiedlona z nakazu władz kieleckich, przez właścicieli znacjonalizowanych majątków w Kielcach. Aktualnie willa nie jest wykorzystana i ulega samoczynnej likwidacji.

           W 1975 roku w Słowiku wybudowano Ośrodek Olimpijski Szkolenia Łuczników. W 1980 roku Słowik zostaje włączony do obszaru miasta Kielc. Mieszkańcy liczą na poprawę infrastruktury osiedla. Radni Kielc zapomnieli o Słowiku, jedynie komitet osiedlowy przy wydatnej pomocy mieszkańców zdołał doprowadzić wodę. Dnia 12 lutego 1981 r. część mieszkańców Słowika zwróciła się do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Kielcach o zmianę decyzji w sprawie nadanej nazwy ulicy „Wąwóz", przesłano 10 wnioskowanych nazw, z których radni na sesji Prezydium Miejskiej Rady wybrali nazwę Lasowa i tak pozostało, dzielnica Kielce- Słowik posiada piękne nazwy ulic, ale nie zagospodarowanych.

Zobacz także

• Fascynujący artykuł Słowa Ludu pod tytułem "Uskok na Słowiku"

• Streszczenie kroniki kościoła